|
Bastida : arkitektura
ohargarria
Ainhoako
etxeak 18garren mendeko lapurdiko estiloa dute (zurezko
aintzinaldeak, teilatuaren maldak berdinak, sakontasun
inportanta). Aintzinaldeak hegoalde-ekialde eta ekialderat
itzuliak dira. Hola, kalearen ekialdean diren etxeak, aintzinaldia
barratze aldean dute, eta besteak karrikaren alde dute. Hori azpimarratua da
ekialdean diren etxe batzuen balkoiak "gibelezko"
aintzinaldean direlarik.
Karrikaren
antolamendua lotizamendu baten itxura du. Lurraldea, guti gora
beherra, 150 metroko hezez zatitua da, eta kale nagusi bakar
bat badu. Eraikitzeko lekuak denentzat berdina dira. Horrek
egin du etxe guztiak tinkatuak direla beren artean, lerro luze
bat marrazkituz karrikaren bi eskualdetan.
Bi
leku (baño Iparraldean, bestea Hegoaldean) plaza
egituratzen dute. Hegoaldekoa bestea baino zuhura da.
Eliza
:
Erraten
ahal da habeartea eta apaiztegia, beheko partean,
erromanikoak direla. XIIIgarren mendekoan egina izan
da, Ainhoaren eraikuntza garaia baita.
Eraikina,
hain segur XVIgarren mendean aldatu izan da, bainan
ezer ez dakigu arkitekuraren eboluzioren buruz garai
hortan. 1640tik XVIIgarren menderat, eliza teilatu berri
batekin estalia izan da. Barnean, galeria kalostraekilakoak
du
eta kanpoan ezkila-dorre kriketa.
Iraultzaren
ondotik, bazka-dendaz bilakatu zen. Gurtzari berriz
ideki izan da 1801ean.
1823an,
ezkila-dorrea bere arbelezko azkon oktogonala errezibitzen
du eta barnea (habeartea eta apaiztegia) egunko itxura
ukaiten du. XXgarren mendean, esku-harmen batzuk izan
dira, bainan hobe dira ahanztea...
2001
aurretik, lan batzuk hasi dira, Estatu eta Konseilu
Orokorraren languntzari esker.

Hilerria
:
Elizako
inguruan den hilerria euskal hilobi-artea (XVI, XVII, XVIII)
eta granito leunez egina diren hilobi-monumentua
(1960) arteko nahasketa da. Duela urte batzu,
joera bat asmatzen da, non hilarri diskoidalak
berriz agertzen diren. Horrek analisi desberdinak ekartzen
ditu.
Arantzazuko
kapera :
Gune
nabarmen hori, 389 metrotan dena, erakusten gaitu Xaretako
eta Lapurdiko ikuspegi pollitena. Historia erraten du
Ama Birjinak agertu dela leku hortan apez gazte bateri.
Berdintasun batzuk badira Oñatin gertatu zenarekin.
"2
aldiz desegina izan da Irauntza eta Napoleonen gerlen
artean, bainan aldi guziz berreraiki izan da Jean de
Bérécochéa (1745ko Otsailaren 6ean jaio dena) bildu
zuen fondoeri esker. Aspalditik,
Ainhoako eta inguruko herriko fededunak kaperarat igoiten
dira mendekosten meza ospatsuaren entzuteko." (Martin
Elso-ren Histoire
d'un village basque
laburpena )
Gainera,
Euskal Herriko hilarri ezagutuenak berreginak izan dira
kalbario baten ondoan, non iristen ahal den 14 gurutze
duen bidetik.
Ikuztegia :
 1858ko
irailaren 23an, 16 oren ta erditan, Louis Napoléon Bonaparte
(Napoleon III) eta frantseseko enperatriz "Eugénie",
Alhaxurruta iturrirat jautsi dira eta segitu dute Dantxarineako
zubiaraino.
Oihana :
431
hektareko azalerarekin, eta 20 kilometroko perimetrorekin,
Ainhoako oihana mendiko oihan pastoraltza da. Orkatz,
erbi, basurde, untxi eta xori migratzaileak animalia basatiak
dira. Ardi, pottok, bestiso, ahuntz eta behiak, oihanean
ibiltzen dira eta bazkatzen dute. Landa edo tuia,
haritz kandudunerakoak eta azken baso-berritzea, landarreen
3 mota nagusiak dira.
|